سروستان در یک نگاه

 

Sheikh Yusef's tombChar Taghi or Sasan Palace

شهر سروستانسروستان نامي است سبز بر منطقه اي زيبا  يادگاري از ايران كهن كه در فرهنگ نامه هاي معتبر از آن بنام يكي از آهنگهاي شورانگيز موسيقي قديمي ايران ياد شده است.

اطلاق اين نام بي مسمي نبوده است و سابق سرزميني سرسبز با باغات و درختان فراوان از جمله سرو كه تعدادي از آنها هنوز در باغها و درختي كهنسال در مسجدي به همين نام (مسجدسرو)‌باقي مانده است . به گفته مورخين و بنابراسناد تاريخي اين منطقه روزگاري يكي از مناطق بزرگ و آباد فارس بوده و با توجه به آثار وابنيه باستان برجاي مانده از زمان ساسانيان حداقل قدمتش به آن دوران ميرسد اين سرزمين در دشتي به وسعت 2700 كيلو متر مربع در 80 كيلو متري جنوب شرقي شيراز گرفته است از شمال به خرامه‌و كربال از شرق به شهرستان استهبان و فسا و از جنوب به شهرستان جهرم واز غرب به شيراز محدود ميشود. درياچه نمك مهارلو با چشم اندازي زيبا و شگفت انگيز مسافرين اين راه را محو خود مي سازد و گردشگران را به سوي خود مي كشاند.

آب و هواي معتدل با متوسط حرارت سالانه 18 درجه امكان توليد انواع ميوه و محصولات كشاورزي را فراهم آورده است . طبق آمارگيري سال 1335 اين شهر جزء نقاط شهري شهرستان شيراز و داراي خصوصيات اقتصادي شهري – روستايي است و بطور كلي سهم بسزايي در كل ارزش افزوده استان فارس دارد .اين شهر داراي 20000 نفر جمعيت ووسعت بالغ بر 1050 هكتار ميباشد.

منابع غني نفتي ودرياچه نمك مهارلو از منابع بالقوه وبالفعل اقتصادي و توليدات پسته وزيتون و خربزه و . . . مرغوب از محصولات باغي و كشاورزي اين شهر به حساب مي آيد . همچنين شهرك صنعتي سروستان اامكانات و تاسيسات در شرق قراردارد.

شهر سروستان نگين سبز انگشتري استان زرخيز فارس در هشتاد كيلو متري شيراز واقع است اين شهر با قدمت تاريخي هزاران ساله يكي از قديمي ترين شهرهاي استان فارس به حساب مي آيد كه بناهاي تاريخي قبل و بعد از اسلام ازجمله قصرساسان متعلق به دوره ساسانيان مويداين مطلب است . اين سرزمين در امان خويش فرزندان دانشمند و فرزانه اي چونان شيخ يوسف ، شيخ محسن ، شيخ ابوالقاسم ، وملامحمدعلي سروستاني را پرورده است كه آوازه شهرت علمي و معنوي ايشان روزگاري در اقصي نقاط ايران درخشان بوده است .

موقعيت جغرافيايي و ژئوتكنيكي بسيارخوب و حساس و قرارداشتن در مسير سهاستان بزرگ كشور بخصوص استان هرمزگان عبور جاده ترانزيت كه بنادر جنوبي را به مركز كشور متصل مي كند و از شاخصه هاي استراتژيك اين منطقه به حساب مي آيد .

سروستان داراي معادن وذخائر مختلف بسياري بخصوص ذخاير نفت سبز است كه طبق اظهارات كارشناسان از بهترين نفت سبز جهان به شمار ميرود. ادارات دولتي اين شهر نيز از قدمت فراواني برخوردارند بطوري كه آموزش و پرورش اين منطقه عمري هفتادو پنج ساله را پشت سر ميگذارد و بخشداري و شهرداري اين بخش بيش از نيم قرن سابقه و قدمت دارند.

نظامي در منظومه جاودانه خسرو شيرين در قطعه بزم آرايي خسرو درباره الحان موسيقي و وصف باربد چنين ميگويد:

چهارم روز مجلس تازه كردند غناهارابلند آوازه كردند

                درآمد باربد چون بلبلي مست گرفته بربطي چون آب در دست

زصددستان كه اورا بود درساز گزيده كردسي لحن خوش آواز

               چوبربستان سروستان گذشتي صباسالي به سروستان نگشتي

در روايتي ديگر نامگذاري سروستان به مهرنرسه وزير بهرام پنجم نسبت مي دهند.

آرتوركريستين سن مورخ و باستان شناس معروف مي نويسد:

مهرنرسه وزير بهرام پنجم علاقه شديدي به زراعت و عمران و آبادي داشت . درنواحي فارس قصور متعددي بنا كرد و از جمله در ناحيه اردشير خوره چهارقريه بپا نمود يكي براي خود و سه تاي ديگر براي هريك از پسرانش و بموجب روايت طبري وي سه باغ ، يكي نخل ، ديگري زيتون و ديگري هم سرو نشايند و از هرنوع دوازده هزاردرخت كاشت و در محلي كه درختان سرو كاشته شد سروستان ناميده شد.

درتاييد اين مطلب نظام الدين بيضاوي در كتاب نظام التواريخ خود نوشته است كهباني مسجد عتيق شيراز عمروليث صفاري در سال 281 هجري قمري بناي مسجد جامع عتيق را گذاشت :

به عرض او رسانيدند كه چندين چوب سخت وهموار كه سزاوار اين عمارت مي باشد در قريه سروستان در باغ پيرزالي است . پس بفرمود تاقيمت چوبها را پرداخته و قطع كرده به شيراز بياورند و در بناي مسجد استفاده كنيد و چون چوبها را بكار بردند پيرزال از گرفتن بهاء خودداري كرده و گفت ميخواهم در ساختن مسجد سهيم باشد.

كاخ ساسان :

كاخ ساسان در 9 كيلومتري جنوب غربي شهر سروستان در ميان دشتي وسيع و درمسير روستاي نظرآباد قرار دارد.

هنگامي كه از شيراز به سروستان مي روند ،بناي عظيم كاخ از دور به مسافت زيادي قبل از رسيدن به سروستان از جانب جنوب پديدار مي شود . اين بناي عظيم  از سنگ و گچ ساخته شدهاست و گنبدها ،‌ايوان ها ،‌اتاق هاو دهليزهاي متعددي دارد.

درخصوص تاريخ ساخت كاخ سروستان نظرات متفاوت وجوددارد ، احتمالا اين بنا از آثار بهرام گور يا بهرام پنجم ساساني است كه به وسيله مهرنرسي وزير معروف او كه صدارت يزدگرداول و يزدگرد دوم را نيز عهده دار بوده ساخته شده است .

اين بنا كه از باشكوه ترين كاخ خاي ساساني است ، جنبه تقدس هم داشته و شامل يك ايوان ورودي و گنبدي در مركز و حياط است . در اين كاخ نسبت به بناهاي ديگر اين دوره از فن معماري و پلان پيچيده و كامل تري استفاده شده است .

نماي اصلي بنا در ضلع شرقي قرار دارد كه شامل يك ايوان مركزي و دو ايوان كوچك تر در دو طرف است . ايوان مركزي به تالار اصلي و پس از آن به چهار حياط متصل مي شود كه فضاي مياني بنا را تشكيل مي دهند. در دوطرف دو اتاق گنبد دار مشاهده ميشود و ديوار جنوبي تالار مركزي به يك ايوان جانبي خارجي راه مي يابد. در دو طرف اين بنا دو اتاق باريك با طاق گهواره اي قرار دارد كه مقابل هم قرار نگرفتهاند.استفاده از فيلپوش براي قرارگرفتن گنبدها روي بنا به وضوح ديده ميشود.

تپه ها و ناهمواري هاي زمين هاي مجاور نشانه ابنيه اي است كه در حول و حوش كاخ بنياد نهاده بوده اند. از سال 1335 شمسي تعميرات مفصل واساسي اين كاخ به وسيله اداره كل باستان شناسي وقت انجام شده كه در كندنمودن روند تخريب آن موثر بوده و هم اكنون نيز كار مرمت اين بناي قديمي در حال انجام ميباشد.

بقعه شيخ يوسف سروستاني

اين بقعه كه تقريبا در مركز شهر سروستان واقع شده است .اين بنا شيوا و تاريخي مشتمل بر دو چهارطاقي باستونهاي سنگي كه با ظرافت و استادي كامل تراشيده و استوار ساخته اند . اصول معماري عهد ساساني و شيوه سنگ تراشي خدايخانه شيراز نيز در آن مشهود است .

اين بقعه در شهر سروستان واقع شده و مشتمل بر دو چهار طاقي است كه در طول زمان دستخوش آسيب و در پي آن مرمت هايي شده است . اين بناي با ارزش شامل ستون هاي سنگي و رومي هايي از سنگ تراش است كه با ظرافت و شكوه خاصي خودنمايي مي كند. در وسط چهار طاق اصلي ، سنگ قبري مربوط به » شيخ يوسف بن يعقوب سروستاني » به تاريخ 680 ه. ق وجود دارد . بر روي سنگ ديگر نام » محمد بن حسن علي البيضاوي» به تاريخ 11 رمضان 710 ه . ق به چشم مي خورد.

بناي اصلي داراي گنبدي به قطر شش متر است كه بر روي چهار ديوار بنا  كه خود برروي 12 ستون سنگي بنا شده  ، قرار دارد. بناي ديگر نيز كه دستخوش تخريب و تغيير بيشتري شده ، ساختمان گنبد دار كوچك تري از سنگ هاي لاشه و آجر است . زيباترين بخش بنا دو سردر سنگي حجاري شده است .

سردر جنوبي شامل طاقي با مقرنس هاي زيبا و سردر ديگر ( كه بر روي محور اصليساختمان بنا شده ) نيز به سال 713 ه . ق تعلق دارد . در قسمت شمالي بناي كوچك تر ، بقايايي از يك پلكان مارپيچ ديده مي شود كه احتمالاً به مناره اي تعلق داشت.

مردم سروستان معتقدند كه شيخ از علماي عصر خود بود و  در اين محل به تربيتشاگردان خود مي پرداخت.

گرد آورنده:محمد فتحی http://sarvestan-city.blogfa.com

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s